11 Mayıs 1920’de Konya’da dünyaya geldi. Babası, Ankara'nın biline ailelerinden Bulgurzade ailesine mensup, Ankara milletvekillerinden Rıfat Araz’dır. Fatma Nezihe, babasının Konya Ziraat Bankası müdürü olduğu dönemde dünyaya geldi^[1]. Soyadı kanunu çıktığında Mustafa Kemal babası Rıfat Bey’e “Araz” soyadını verdi.

1941'de Ankara Kız Lisesi’ni, 1946’da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi. Okuldan mezun olduğu yıl Behice Boran’ın asistanı olarak üniversitede akademik yaşama başladı; bazı sol eylemlere katıldı. 1948’de Behice Boran üniversiteden kovulunca okuldan ayrıldı ve kendisini ilişkide olduğu sol çevrelerden uzaklaştırmak isteyen ailesinin talebi doğrultusunda doktora yapmak üzere İstanbul’a gitti. Ancak akademisyenliğe ilgisini yitirdi ve dindar olan ailesinin irtibatlı olduğu Kenan Rıfai’nin sohbetlerine katılıp Rıfai Dergahı’na girdi.